in

٦ ڕاستیێن ب ترس لسەر بکۆژێ ئەمریکی ئەیچ-ئەیچ هۆمز.

لسالا ١٨٦١ ب ناڤێ هێرمن ماجێت ل گیلامنتون نیو هەمسفیر هاتییە سەر دونیایێ. ئەڤ جانبازە ل تالیێ کۆچی شیکاگۆیێ دکەت و ل وێرێ وەک دەرمانسازەک بناڤێ ‘د.هێنری هاوەرد هۆمز’ کاردکەت. دەم دەما وی بوو، چونکی دهاتە پێشبینی کرن کو ل وی دەمی پێشەنگەها کۆلۆمبی یا جیهانی ٧٥٠،٠٠٠ گەشتیاران بینیتە دناڤا باژێری دا لسالا ١٨٩٣، و هۆمزی پلانەکا فێلبازی داهێنا

هۆمزی ئۆتێلەک ئاڤا کربوو کو ئەو ئۆتێل ببوو گۆرستانا گەلەک قوربانییان. هەر ژوورەک د ‘کەلا کوشتنێ دە’ ب شێوەیێ خەفکان هاتبوون ئاڤاکرن ژ بو کو قوربانیان ئەشکەنجە بدەت و بکوژیت. هۆمز دهێتە ناسکرن وەک ئێکەم زنجیرە بکۆژ ل ئەمریکایێ. ل دوماهیێ وی دانپێدان ب تاوانێن خوە کر و ژێ هات زانین کو ٢٧ کەس کوشتینە، لێ د راستی دە هەژمارا وان تەرمێن هاتین دیتن بێهتر ژ ٢٠٠ کەلەخان بوون

ئەڤ گوتنا وی پڕ بناڤودەنگ ببوو، “ئەز هاتمە دونیایێ دگەل جانەوەرەکێ د ناخێ من دا. من نەدشیا خوە ژ وێ راستیێ دویر بکەم کو ئەز بکۆژم، هەر وەکی کا چاوان هۆزانڤانەک نەشێت ئیلهامێ بو سترانگوتنێ” ئەگەر دیوارێن وێ ئوتێلێ شیابان باخڤن هیچ پەیڤەک نەدگوتن ژبلی قێڕینەکا دژوار

١- هۆمز ب ڕێیا درەوان ئوتێل کڕی

هۆمز کورەکێ گەلەک ژیر و زانا بوو، قوتابیێ زانکۆیا دەرمانسازی یا میشیگن بوو. ژبەر سەرکەفتنا وی د بوارێ خواندنا وی دە، ئەو گەلەک جاران ل زانکۆیێ دهاتە قۆتان و حەنەکپێکرن ژ لایێ قوتابیێن ژ وی گرتر و بهێزتر ڤە.

لسالا ١٨٨٥، ئەوی کۆچ کر بو شیکاگۆیێ و لوێرێ وەک دەرمانسازەک کار کر. لدەمێ خوەدیێ وێ دەرمانخانێ وەفاتکری، هۆمزی شیا هەڤژینا وی قایل بکەت کو ئەو دێ ب کار و بارێن دەرمانخانێ رابیت. نە دوویر پشتی وێ بوویەرێ هەڤژینا وی هاتە بەرزەکرن، لێ هۆمزی دگوت کو ئەوێ کۆچ کر بو کالیفورنیا، ئەڤ ژی چێروکەکا ئاشوپی یە.

نها هۆمز خوەدیێ دەرمانخانەیێ یە، و دراڤێن وی تێرا هندێ دکرن کو ئوتێلەکا ٣ قاتی ل بەرامبەری دەرمانخانەیێ ئاڤابکەت. ئەڤە بتنێ دەستپێکا پلانێن وی یێن شەیتانی بوون.[1]

٢- بتنێ هۆمزی ب خوە نەخشەیا ئوتێلێ دزانی

هۆمزی ب خوە نەخشەیا ئوتێلێ سازکر. لدەستپێکێ وەسا هاتبوو زانین کو ئاڤاهی دێ د شەش مەهان دە بدوماهیک هێت، لێ سێ هێندەی وی دەمی پێ چوو ژبەر کو هۆمزی ب بەردەوامی کارکەرێن کو لسەر کاردکرین ژ کارێن وان دەردخستن.

دویڤدە لسالا ١٩٣٧ دوانگەها شیکاگۆیێ ئەڤ نڤیسی “وەی، چ ئاڤاهییەکێ سەیر بوو! ل هەمی ئەمریکایێ، چ ئاڤاهیێن دی بڤی شێوەی نەبوون. بخێریێن ئاگری ل هندەک جهان دەردکەفتن کو نە جهێن وان بوون. نێردەڤان (دەرنجە) یێن وێ بو هیچ جهەکێ نەدچوون. رێیێن کۆریدۆرا وێ تو ل جهێ تە یێ دەستپێکێ دزڤراندی. هندەک ژوور هەبوون کو هیچ دەرگەهەک نەبووم. خانییەکێ نەپەنی بوو ب راستی – خانییەکێ سەختەکار بوو، رەنگەڤەدەرا مێشکێ ئاڤاکەری بوو!”[2]

٣- هەر ژوورەک خەفکەکا مرنێ بوو

لدوماهیێ لسالا ١٨٩٢، کەلهە بداوی هات. ژ سێ قاتان پێک هاتبوو. قاتا یەکەم پێکهاتبوو ژ دوکانان کو ئەوی دابوو هندەک بازرگانان. ئاڤاهی بدوماهیک هات، و رۆژ رۆژا وی یە کو گەشتیار بهێنە شیکاگویێ ژبەر پێشانگەها کۆلۆمبیایێ.

دناڤا ئوتێلێ دە کۆریدوورێن تەنگ و زراڤ چێکربوون کو دناڤا دیوارێن وان دە بۆریێن گازان هاتبوون بەستن. گەلەک جهـ هەبوون کو دوماهییا وان نەبوون و بتنێ د ناڤا خوەدە وەکی بازنەیەکێ دزڤری. هۆمزی د ڤێ ئوتێلێ دە ئۆفیسەکا تایبەت بو خوە دروستکربوو، کو دەرگەهێ وێ وەکی دەرگەهێن بانکان هاتبوو دروستکرن و دناڤا ژوورا وی دا وی دشیا کونترولێ لسەر رژتنا گازان بکەت.

د سەر هندێ را ژوورێن ڤێ ئوتێلێ وەکی ژوورێن نورمال هاتبوون ئاڤاکرن، ب نیەت کون ل دیواران هاتبوون کرن ژبۆی کو هۆمز قوربانیێن خوە ببینت لدەمێ هەناسا خوە یا داوین هەلدکێشن.[3]

٤- پلان هەبوون بو ئوتێلا دوویەم

لسالا ١٨٩٤ هۆمزی میەراتخوەرەک بناڤێ مینی ویلیەمز دیت لدەمێ ئەوی سەرەدانا باستنێ کری، و ژ وێ رە گوت کو ناڤێ وی “هەر گوردنە”. لدەما ئەو ژن چوویە شیکاگویێ ژبو کو دگەل وی بمینیت، ئەوی مینی شیرەتکر کو بناڤێ “هۆمز” گازی بکەتێ. دوڤرە هۆمز ب مینیێ رە زەوجی، لێ چ بەلگە نینن کو پەسەنبکەت هەڤژینیا وان یاسایی بوو – جورەکێ دی یێ فێلابازیێن هۆمزی.

هۆمزی مینی کوشت دگەل خوشکا وێ، و دوڤرە میراتا وان بو خوە راکر ل (فورت وورث، تێکساسێ). گاڤا پرسا وان ژ وی دهاتە کرن ئەوی بەرسڤ ددا و دگوت ئەو یێن چووینە ئەوروپایێ.

هۆمزی پێشتر هەوڵ دا کو ئاگری ب ئوتێلا خوە یا ترسناک بخت داکو ئەو ٦،٠٠٠$ بدەست خوەڤە بینیت وەک پارەیێن ئینشۆرەنس (تەئمینات). ئەو ب وان پلانان بسەرنەکەڤت و ل شوینا وێ چوو فورت وورثێ ب مەبەستا ئاڤاکرنا ئوتێلەکا دن و تاوانێن خوە دووجار بکەت.

پشتی کوشتنا پیتزل و سێ زارۆیێن وی دەدەکتیڤان دیڤچوون لسەر هۆمزی کر و بخوەشحالی ڤە ژبەری ژیانا کەسەکێ دی بداوی بینیت ئەوان ئەو گرت.[4]

٥- ئوتێل هاتە ژناڤبرن ب ڕێیا سوتاندنێ

ل ١٧ مەها مژدارێ، ١٨٩٤، لدوماهیێ هۆمز هاتە گرتن ل (باستنێ). دوڤرە ل مەها گڵاڤێژا سالا ١٨٩٥ پڕانییا ئوتێلێ هات سۆتن، کو ئەڤێ ژی گەلەک بیردۆز لگۆر روودانێن دڤێ ئوتێلێ دە د سەرێ خەلکی دە ئافراندن.

هندەک باوەر دکەن کو هۆمزی پارە ب کەسەکێ دا بوو کو ئاگری ب ئوتێلا وی بخن داکو دەدەکتیڤ هیچ تشتەکێ دی ژێ نەزانن، هەرچەندە تێرا وی بەلگە هەبوون کو وی بنێرنە دۆزەخێ. بیردۆزەکا دی ژی هەیە کو دبێژن؛ هندەک کەسێن نیەتپاک ئەو ئاڤاهی ژناڤبرن داکو ئێدی نەبیتە بیرئانینەکا ڕەش یا کو وان هەمی کریارێن نە مرۆڤانە دناڤا دیوارێن وێ دا هاتینە کرن.[5]

٦- هۆمز بخوە بوو قوربانیێ ئوتێلێ

دسەر ڕۆژا سێدارەدانا وی یا نێزیک دا، هۆمز دەڤ ژ دەستڤەئینانا پاران بەرنەدا. هەمی دانپێدانێن وی هاتنە فروتن بو Hearst Corporation ببهایێ ٧،٠٠٠$ (کو دسەردەم دە دبیتە ٢٣٠،٠٠٠$) کو لدویڤرە قەت نەبەر ئاقل بوو هەر وەکی وی دای دیارکرن کو جانەوەرێ دناخێ وی دا ئەو تشت دکرن.

ل ٧ مەها گۆلانێ لسالا ١٨٩٦، هۆمز هاتە سێدارەدان ل زیندانا مایۆمێنزن، ژیێ وی ٣٤ سال بوون. دوماهیک داخوازییا وی ئەو بوو کو تەرمێ وی ب قاسێ ١٠ پێیان کویر د ئەردێ دا بهێتە ڤەشارتن و تابیتا وی ب کونکریتی بهێتە نخاڤتن چونکی وی نەدڤیا تەرمێ وی بهێتە بکارئینان بو ئۆتۆپسی (لەشڤەکرن) یێ.[6]

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Written by Bedirxan Hessin

کومێنت

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە .

Loading…

0

Comments

0 comments